De verdeling van de vwo lesbrieven over CE en SE

 

LESBRIEVEN CE 2e en 3e druk

Lesbrieven vwo
Druk Lesuren excl. cases2
Financiële Zelfredzaamheid 2 30
Bedrijf Starten 3 30
Onderneem-het-zelf 2 Deels (zie par. 1.3) 7
Personeelsbeleid en interne Organisatie 2 H1 t/m 5 10
Marktverovering 2 H1, H2 inleiding, Par. 2.1 t/m 2.3, Opdr. 2.17, 2.18, H3, H4 behalve elasticiteit 11
Financiering en Verslaggeving 2 37
Het Resultaat 2 35
Totaal CE 160
Beschikbaar 2791

1) Beschikbaar Vwo 36 x 2 + 36 x 3 + 33 x 3 = 279 lesuren.

2) Met uitzondering van Onderneem-het-zelf (in verband met de aard van de lesbrief).

 

Lesbrieven SE 2e en 3e druk

Lesbrieven vwo
druk Lesuren excl. cases
Onderneem-het-zelf1 2 Deels (zie par. 1.3) 10
Personeelsbeleid en interne Organisatie 2 H6 t/m 8 10
Marktverovering 2 H2 kwantitatief of kwalitatief marktonderzoek en par 4, H4 elasticiteit 2
Investeren 2 5
Circulair Ondernemen 2 9
Bedrijfseconomie@home 2 7
Rekenwonder 5/6/7 5
Totaal SE 48
Beschikbaar 279

1) Met uitzondering van Onderneem-het-zelf (in verband met de aard van de lesbrief).

 

Verdeling lesuren over CE en SE 1e en 2e druk

Vwo Lesuren excl. cases %
Totaal CE 160 57%
Totaal SE 48
Totaal 208
Beschikbaar 279 100%
Niet ingevuld 71

 

Hoe kun je de lesbrief Onderneem-het-zelf gebruiken in de les?

Met behulp van de lesbrief ‘Onderneem-het-zelf’ kunnen de leerlingen zelf een onderneming starten en een ondernemingsplan schrijven. De lesbrief kan steeds van stal gehaald worden als leerlingen een bepaald onderdeel van de stof gehad hebben. Zo kunnen leerlingen pas een marketingplan schrijven als ze de lesbrief ‘Marktverovering’ hebben gehad, ze kunnen pas een liquiditeitsbegroting maken als ze de lesbrief ‘Bedrijf Starten’ hebben gehad enzovoort. De eerste twee hoofdstukken van Onderneem-het-zelf gaan over ‘effectuation’ en  kunnen eventueel worden ingezet als keuze-onderwerp. De lesbrief kan op heel veel manieren ingezet worden, in het volgende schema worden enkele mogelijkheden gegeven.

Onderneem-het-zelf is een CE/SE-lesbrief. In de lesbrief is bij de doelstellingen (kennen en kunnen)  steeds aangegeven wat leerlingen moeten kennen voor het CE. Wat betreft ‘effectuation’ is dat zeer beperkt. In de syllabus van het CvTE staan de volgende eindtermen in subdomein B2:

12.2 de rol van de ondernemer bij het (creatieve) proces voor de oprichting van een eenmanszaak uitleggen.

12.2.1 de benaderingswijzen van causation en effectuation uitleggen.

12.2.2 de verschillende fasen noemen bij het proces van causation: marktdefinitie, segmentatie / richten en positioneren.

12.2.3 de verschillende fasen noemen bij het proces van effectuation: nieuwe markten, strategische partners toevoegen en stakeholders betrekken.

12.2.4 beoordelen in hoeverre de uitvoering van causation en effectuation bijdragen aan de realisatie van de ondernemersdoelstelling.

Belangrijkste begrippen:

causation

  • marktdefinitie,
  • segmentatie/richten
  • positioneren

effectuation

  • nieuwe markten en uitgaan van beschikbare middelen
  • strategische partners
  • stakeholders

Wat de leerlingen moeten kennen voor het CE is dus zeer beperkt.

 

Wat behandelen in/bestellen voor 4 vwo / 5 vwo / 6 vwo 1e en 2e druk

Het is het raadzaam om te starten met ‘Financiële Zelfredzaamheid’ omdat die lesbrief het meest aansluit bij de belevingswereld van de leerlingen en een relatief lage moeilijkheidsgraad heeft. Maar beginnen met ‘Bedrijf starten’ is ook goed mogelijk. Met de lesbrief ‘Onderneem-het-zelf’ kunt u twee kanten op: of u laat de leerlingen de lesbrief helemaal aan het einde doen, immers dan hebben ze de kennis om een ondernemingsplan te schrijven; of de leerlingen beginnen met deze lesbrief en maken steeds een deel van de lesbrief, steeds wanneer leerlingen een lesbrief afgesloten hebben wordt de lesbrief weer uit de kast getrokken en voor een deel verder gemaakt. De lesbrief kan een goed startpunt zijn voor een profielwerkstuk. De eerste twee hoofdstukken gaan over ‘effectuation’ en  kunnen eventueel worden ingezet als keuzeonderwerp.

De lesbrieven ‘Financiering en Verslaggeving’, ‘Investeren’ en ‘Het Resultaat’ zijn als laatste lesbrieven bedoeld. ‘Investeren’ kan het beste na ‘Financiering en Verslaggeving’ gedaan worden in verband met de berekening van het eigen vermogen van een bv/nv. ‘Het Resultaat’ kan ook voor ‘Financiering en verslaggeving’ behandeld worden. De overige lesbrieven zijn min of meer vrij inzetbaar. Ze vereisen nauwelijks enige voorkennis waardoor de plaats van behandeling vrij is.

Hieronder een aantal varianten voor de verdeling van de lesbrieven over 4, 5 en 6 vwo

Variant 1: Bedrijf Starten behandelen in 4 vwo, Onderneem-het-zelf in één keer behandelen in 5 vwo.

Variant 2: Onderneem-het-zelf gesplitst behandelen in 4 vwo en 5 vwo, waarbij in 4 vwo H1 en 2 worden behandeld en H3 pas na Bedrijf Starten en Marktverovering.

Variant 3: Onderneem-het-zelf in één keer behandelen in 6 vwo.

De eerste twee hoofdstukken (effectuation) van Onderneem-het-zelf (10 lesuren) kunnen eventueel dienen als keuzeonderwerp waardoor een andere keuzelesbrief geschrapt kan worden.

Het Rekenwonder kan eventueel verplaatst worden naar 3 vwo.

 

Variant 1 & 2: Volgorde lesbrieven 4 Vwo

4 Vwo variant 1 Lesuren excl. cases1) 4 Vwo variant 2
Lesuren excl. cases1)
Financiële Zelfredzaamheid 30 Onderneem-het-zelf H1, H2 10
Bedrijf Starten 30 Financiële Zelfredzaamheid 30
Rekenwonder 5 Rekenwonder 5
Marktverovering 13
totaal 65 totaal 58
Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72 Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72

 

Variant 1 & 2: Volgorde lesbrieven 5 Vwo

5 Vwo Variant 1 Lesuren excl. cases1) 5 Vwo Variant 2
Lesuren excl. cases1)
Marktverovering 13 Bedrijf Starten 30
Onderneem-het-zelf 17 Onderneem-het-zelf H3 7
Personeelsbeleid en interne Organisatie 20 Personeelsbeleid en interne Organisatie 20
Circulair Ondernemen 9 Circulair Ondernemen 9
Bedrijfseconomie@home 7 Bedrijfseconomie@home 7
totaal 66 totaal 73
Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108 Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108

 

Variant 1 & 2: Volgorde lesbrieven 6 Vwo

6 Vwo Variant 1 Lesuren excl. cases1) 6 Vwo Variant 2
Lesuren excl. cases1)
Financiering en Verslaggeving 37 Financiering en Verslaggeving 37
Investeren 5 Investeren 5
Het Resultaat 35 Het Resultaat 35
Totaal 77 Totaal 77
Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99 Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99

 

Variant 3 & 4: Volgorde lesbrieven 4 vwo

4 Vwo Variant 3 Lesuren excl. cases1)
Financiële Zelfredzaamheid 30
Rekenwonder 5
Circulair Ondernemen 9
Bedrijfseconomie@home 7
totaal 51
Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72

 

Variant 3 & 4: Volgorde lesbrieven 5 Vwo

5 Vwo Variant 3 Lesuren excl. cases1)
Bedrijf Starten 30
Marktverovering 13
Personeelsbeleid en interne Organisatie 20
Financiering en Verslaggeving (deel) 18
totaal 81
Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108

 

Variant 3 & 4: Volgorde lesbrieven 6 Vwo

6 Vwo Variant 3 Lesuren excl. cases1)
Financiering en Verslaggeving (deel) 19
Investeren 5
Het Resultaat 35
Onderneem-het-zelf 17
Totaal 76
Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99

1) Met uitzondering van Onderneem-het-zelf.

 

De verdeling van de vwo lesbrieven over CE en SE 1e en 2e druk schooljaar 2020-2021

Lesuren: hoeveel (les)uren van 50 minuten zijn de leerlingen kwijt aan het doorwerken van alle opdrachten, D-toetsen en cases.

Lesuren excl. cases: hoeveel (les)uren van 50 minuten zijn de leerlingen kwijt aan het doorwerken van alle opdrachten en D-toetsen, dus alle cases worden overgeslagen.

 

LESBRIEVEN CE 1e en 2e druk

Lesbrieven vwo
Druk Lesuren incl. cases Lesuren excl. cases
Financiële Zelfredzaamheid 2 37 28
Bedrijf Starten 1 40 33
Onderneem-het-zelf* 1 H3 7 7
Personeelsbeleid en interne Organisatie 2 H1 t/m 5 15 10
Marktverovering 2 H1, H2 inleiding, Par. 2.1 t/m 2.3, Opdr 2.17, 2.18, H3, H4 behalve elasticiteit 14 12
Financiering en Verslaggeving 2 40 36
Het Resultaat 2 42 35
Totaal CE 195 161
Beschikbaar 279 279

Beschikbaar vwo: 36 x 2 + 36 x 3 + 33 x 3 = 279.

 

Lesbrieven SE 1e en 2e druk

Lesbrieven vwo
druk Lesuren incl. cases Lesuren excl. cases
Onderneem-het-zelf* 1 H1, H2 10 10
Personeelsbeleid en interne Organisatie 2 H6 t/m 8 15 9
Marktverovering 2 H2 par 2.4, H4 elasticiteit 2 2
Investeren 1 6 5
Circulair Ondernemen 1 9 9
Bedrijfseconomie@home 1 11 7
Rekenwonder 5/6/7 5 5
Totaal SE 58 47
Beschikbaar 279 279
  • ∗ Onderneem-het-zelf is een CE/SE-lesbrief. H3 is CE-stof. Van H1 en H2 zijn alleen de onderstaande eindtermen CE-stof. In de lesbrief is bij de doelstellingen (kennen en kunnen)  steeds aangegeven wat leerlingen moeten kennen voor het CE. Wat betreft ‘effectuation’ is dat zeer beperkt. In de syllabus van het CvTE staan de volgende eindtermen in subdomein B2:

12.2 de rol van de ondernemer bij het (creatieve) proces voor de oprichting van een eenmanszaak uitleggen.

12.2.1   de benaderingswijzen van causation en effectuation uitleggen.

12.2.2   de verschillende fasen noemen bij het proces van causation: marktdefinitie, segmentatie/ richten en positioneren.

12.2.3   de verschillende fasen noemen bij het proces van effectuation: nieuwe markten, strategische partners toevoegen en stakeholders aantrekken.

Belangrijke begrippen:

causation

    • marktdefinitie
    • segmentatie/ richten
    • positioneren

effectuation

    • nieuwe markten en uitgaan van beschikbare middelen
    • strategische partners
    • stakeholders

Wat de leerlingen moeten kennen voor het CE is dus zeer beperkt.

 

Verdeling lesuren over CE en SE 1e en 2e druk

 Vwo Lesuren incl. cases % Lesuren excl. cases %
Totaal CE 195 70% 161 58%
Totaal SE 58 47
Totaal 253 208
Beschikbaar 279 100% 279 100%
Niet ingevuld 26 71

 

Hoeveel tijd kost het doornemen van de lesbrieven inclusief en exclusief cases 1e en 2e druk

Lesbrieven druk Lesuren incl. cases Lesuren excl. cases
Financiële Zelfredzaamheid 2 37 28
Bedrijf Starten 1 40 33
Onderneem-het-zelf 1 17 17
Personeelsbeleid en interne Organisatie 2 30 19
Marktverovering 2 16 14
Financiering en Verslaggeving 2 40 36
Investeren 1 6 5
Het Resultaat 2 42 35
Circulair Ondernemen 1 9 9
Bedrijfseconomie@home 1 11 7
Rekenwonder 5/6/7 5 5
Totaal CE en SE 253 208
Beschikbaar 279 279

 

Hoe kun je de lesbrief Onderneem-het-zelf gebruiken in de les?

Met behulp van de lesbrief ‘Onderneem-het-zelf’ kunnen de leerlingen zelf een onderneming starten en een ondernemingsplan schrijven. De lesbrief kan steeds van stal gehaald worden als leerlingen een bepaald onderdeel van de stof gehad hebben. Zo kunnen leerlingen pas een marketingplan schrijven als ze de lesbrief ‘Marktverovering’ hebben gehad, ze kunnen pas een liquiditeitsbegroting maken als ze de lesbrief ‘Bedrijf Starten’ hebben gehad enzovoort. De eerste twee hoofdstukken van Onderneem-het-zelf gaan over ‘effectuation’ en  kunnen eventueel worden ingezet als keuzeonderwerp. De lesbrief kan op heel veel manieren ingezet worden, in het volgende schema worden enkele mogelijkheden gegeven.

Wat behandelen in/bestellen voor 4 vwo / 5 vwo / 6 vwo 1e en 2e druk

  • Variant 1 en 3: Leerlingen doen alles, dus ook alle cases.
  • Variant 2 en 4: Leerlingen doen alles behalve de cases, de tijd die overblijft kan worden ingezet om bepaalde cases wel te doen.

De eerste twee hoofdstukken (effectuation) van Onderneem-het-zelf (10 lesuren) kunnen eventueel dienen als keuzeonderwerp waardoor een andere keuzelesbrief geschrapt kan worden.

Het Rekenwonder kan eventueel verplaatst worden naar 3 vwo.

 

Variant 1 & 2: Volgorde lesbrieven 4 Vwo

4 Vwo variant 1 druk Lesuren incl. cases 4 Vwo variant 2
druk Lesuren excl. cases
Financiële Zelfredzaamheid 2 37 Financiële Zelfredzaamheid 2 28
Bedrijf Starten 1 40 Bedrijf Starten 1 33
Rekenwonder 5/6/7 5 Rekenwonder 1 5
Subtotaal 82 Reservering Cases 5/6/7 6
Huiswerk -10
totaal 72 totaal 72
Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72 Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72

 

Variant 1 & 2: Volgorde lesbrieven 5 Vwo

5 Vwo Variant 1 druk Lesuren incl. cases 5 Vwo Variant 2
druk Lesuren excl. cases
Marktverovering 2 16 Marktverovering 2 14
Onderneem-het-zelf 1 17 Onderneem-het-zelf 1 17
Personeelsbeleid en interne Org 2 30 Personeelsbeleid en interne Org 2 19
Circulair Ondernemen 1 9 Circulair Ondernemen 1 9
Bedrijfseconomie@home 1 11 Bedrijfseconomie@home 1 7
Niet ingevuld 25 Reservering Cases 10
Niet ingevuld 32
totaal 108 totaal 108
Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108 Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108

 

Variant 1 & 2: Volgorde lesbrieven 6 Vwo

6 Vwo Variant 1 druk Lesuren incl. cases 6 Vwo Variant 2
druk Lesuren excl. cases
Financiering en Verslaggeving 2 40 Financiering en Verslaggeving 2 36
Investeren 1 6 Investeren 1 5
Het Resultaat 2 42 Het Resultaat 2 35
Niet ingevuld 11 Reservering cases 14
Niet ingevuld 9
Totaal 99 Totaal 99
Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99 Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99

 

Variant 3 & 4: Volgorde lesbrieven 4 vwo

4 Vwo Variant 3 druk Lesuren incl. cases 4 Vwo Variant 4 druk Lesuren excl. cases
Onderneem-het-zelf H1, H2 1 10 Financiële Zelfredzaamheid 2 28
Financiële Zelfredzaamheid 2 37 Rekenwonder 5/6/7 5
Rekenwonder 5/6/7 5 Circulair Ondernemen 1 9
Marktverovering 2 16 Bedrijfseconomie@home 1 7
Niet ingevuld 4 Reservering Cases 10
Niet ingevuld 13
totaal 72 totaal 72
Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72 Beschikbaar 4 vwo (36 x 2) 72

 

Variant 3 & 4: Volgorde lesbrieven 5 Vwo

5 Vwo Variant 3 druk Lesuren incl. cases 5 Vwo Variant 4
druk Lesuren excl. cases
Bedrijf Starten 1 40 Bedrijf Starten 1 33
Onderneem-het-zelf H3 1 7 Marktverovering 2 14
Personeelsbeleid en interne Org 2 30 Personeelsbeleid en interne Org 2 19
Circulair Ondernemen 1 9 Financiering en Verslaggeving (deel) 2 17
Bedrijfseconomie@home 1 11 Reservering Cases 12
Niet ingevuld 11 Niet ingevuld 13
totaal 108 totaal 108
Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108 Beschikbaar 5 vwo (36 x 3) 108

 

Variant 3 & 4: Volgorde lesbrieven 6 Vwo

6 Vwo Variant 3 druk Lesuren incl. cases 6 Vwo Variant 4
druk Lesuren excl. cases
Financiering en Verslaggeving 2 40 Financiering en Verslaggeving (deel) 2 19
Investeren 1 6 Investeren 1 5
Het Resultaat 2 42 Het Resultaat 2 35
Niet ingevuld 11 Onderneem-het-zelf 1 17
Reservering cases 11
Totaal 99 Niet ingevuld 12
Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99 Totaal 99
Beschikbaar 6 vwo (33 x 3) 99